Niezapomnieni eleganci- Eugeniusz Bodo

Myślę, że każdy z nas kształtując swój styl szukał inspiracji, która jest głęboko zakorzeniona w historii klasycznej elegancji. Czym jest styl?! Czy się z nim rodzimy?! To pytania, które stawiamy sobie na co dzień. Otóż dla mnie definicja stylu, to tematyka rozległa, której zinterpretowanie w jednym niezwykle barwnym sloganie jest niemożliwe. Pamiętam jak dziś rozmowę z jednym z czołowych elegantów, który stanowczo stwierdził, że ze stylem trzeba się urodzić. W tym momencie dopadła mnie konsternacja, gdyż od zawsze uważałem, że wykreowanie stylu przychodzi z czasem, a najistotniejsza jest iskra inspiracji, którą należy odpowiednio wzniecić. Sam proces jest żmudny, ale daje satysfakcję, która bezspornie procentuje. W dzisiejszym felietonie chciałbym przybliżyć postać polskiego amanta, śpiewaka, reżysera i scenarzysty jakim był niezapomniany Eugeniusz Bodo. Osoba o wielu obliczach, które do dziś wzbudzają wiele kontrowersji.

Narodziny

Po dziś szereg informacji związanych z narodzinami mojego bohatera są ze sobą w wyjątkowy sposób sprzeczne. Historycy i osoby związane z krzewieniem tradycji wskazują Łódź oraz Genewę, te dość rozbieżne ze sobą poglądy związane są z pochodzeniem Eugeniusza Bodo, który właściwie nazywał się Eugene Bogdan Junod. Jego ojciec Teodor Junod  prowadził w Łodzi imprezy rozrywkowe. Ważnym jest fakt odziedziczenia przez Bodo szwajcarskiego paszportu ojca. Dwa obywatelstwa paradoksalnie przyczyniły się do jego tragicznej śmierci w 1943r. Domeną Bodo była operatywność, która sprawiała, że mógł cieszyć się życiem w największych luksusach.


z18291984qeugeniusz-bodo

Źródło: Gazeta Wyborcza

510f012608dcb_o

Źródło: Dziennik Łódzki


Teatr

Pierwsze kroki na scenach teatralnych stawia w Łodzi, na których to jego ojciec odgrywał pierwsze skrzypce. Rezolutność sceniczną okazuje już w wieku pięciu lat, gdzie popisuje się w tańcu kowbojskim z rewolwerem i batem. Rodzice Bodo mieli wobec niego swój świetlany plan, a mianowicie zamarzyli sobie, aby został lekarzem. Niestety ich zbyt daleko idące plany weryfikuję życie i w tym właśnie przypadku Eugeniusz zagrywa swoim rodzicom na nosie. Jako osiemnastolatek ucieka z domu i angażuje się w zespole teatrzyku Apollo działającym w Poznaniu. Życie w ubóstwie nie pozwala mu na tworzenie własnego repertuaru. Sztuka w przedwojennej Polsce rządziła się własnymi prawami, był to czas, gdy artyści kupowali u autorów piosenki i estradowe teksty. Ułomność finansowa skłaniała go, aby posiłkował się repertuarem już znanym .W ten sposób wielu młodych artystów było skazywanych na wegetacje artystyczną, lecz nie Bodo, którego ograniczenia jeszcze silniej zmotywowały do osiągnięcia pierwszych sukcesów. W stolicy debiutuje w roku 1919 w teatrzyku Sfinks mieszczącym się w dolinie Szwajcarskiej. Po kilku miesiącach zaś przenosi się na scenkę Bagateli i właśnie wtedy tworzy swój przydomek sceniczny Bodo utworzonego od pierwszych sylab imion swojego i matki ( Bogdan, Dorota).

Na pierwszy sukces musiał poczekać do 1921 roku w teatrzyku Qui Pro Quo. W teatrze zadebiutował rolą w operetce Amerykanka z muzyką Zygmunta Wiehlera i librettem Andrzeja Własta. Okazuje się jednak, że natura Bodo była niezwykle buntownicza i już w 1925 roku z grupą kompanów ze sceny Qui Pro Quo znalazł się w konkurencyjnym Perskim Oku. Specyfika zespołu była wyraźnie rewiowa, z pewnością bardziej odpowiadająca jego temperamentowi. Niestety przygoda z Perskim Okiem skończyła się bardzo szybko, gdyż teatrzyk zlikwidowano. W tej sytuacji Bodo był zmuszony do powrotu na dobrze sobie znane deski Qui Pro Quo. Od 1928 do 1933 roku był jedną z gwiazd ‘’nadwiślańskiej rewii w paryskim stylu’’ . Kolejne sukcesy, to Cyganeria (1934) Cyrulik Warszawski (1934-1937) i Wielka Rewia (1938). Przed wybuchem wojny można było zobaczyć go w otwartym w końcu lipca 1939 roku Tip-Top.


1-f-289-19-800x800

Źródło: Filmoteka Narodowa

1-f-289-11-800x800

Źródło: Filmoteka Narodowa


Film

Kino to kategoria, w której Bodo czuł się jak przysłowiowa ryba w wodzie. Na srebrnym ekranie zadebiutował w 1925 roku w Rywalach, ale jego nieprzeciętny talent rozbłysł dopiero w epoce kina dźwiękowego .Swój kunszt aktorski eksponował w filmach muzycznych  takich jak: ‘’Paweł i Gaweł’’ a także ‘’Czy Lucyna to dziewczyna’’. Mi osobiście zapadła w pamięci kołysanka ‘’Ach śpij kochanie’’, która w mojej ocenie jest nieśmiertelnym przebojem.‘’Umówiłem się z nią na dziewiątą’’, to piosenka, która nie stracił nic z swojego przekazu. Bodo nie zamykał się w schematach, gdyż z wielkim wigorem grał rolę odbiegające od znanego wszystkim obrazu artysty rewiowego. Bohater mojego artykułu nie stronił od ról postaci o czarnym charakterze. W filmie reżyserii Michała Krawica, zagrał stręczyciela.

‘’Za winy niepopełnione’’ jest filmem, który Bodo wyreżyserował w przed dzień drugiej wojny światowej. Oczywiście sam zagrał tam pierwszoplanową rolę osobnika, który rujnuje życie swojemu wspólnikowi, Kazimierzowi Junosza-Stępowskiemu. Tym filmem przekonał wszystkich niedowiarków, że nieobce są mu role o charakterze dramatycznym. Bodo był budowniczym rodzimego przemysłu rozrywkowego. W 1931 roku założył wraz z Adamem Brodziszem amantem polskiego kina i reżyserem i Michałem Waszyńskim wytwórnię B.W.B. Rok 1933 jest przełomowy, gdyż stwierdza, że najwyższa pora, aby poprowadzić własną wytwórnię filmową Urania. Sama nazwa miała nawiązywać do kina założonego przez jego ojca. Tuż przed wybuchem wojny na Foksal 17 powstała  firmowana przez artystę luksusowa Cafe-Bodo.


Pozostawiam link do utworu, który przybliża fenomen Eugeniusza Bodo…

 

1-f-2524-2-800x800

Źródło: Filmoteka Narodowa


Ikona elegancji

Wojna pokrzyżowała daleko idące plany samorealizacji Bodo. Teraz Bodo był na uprzywilejowanej pozycji, gdyż jego sytuacja materialna dawała mu nieograniczone możliwości. Cała żeńska populacja Warszawy była w nim zakochana. Myślę, że utożsamiał, to co dla wielu było nieosiągalne.  Rok 1936 stał się swego rodzaju realnym przypieczętowaniem świadomego stylu, który promował. Otrzymując tytuł króla elegancji potwierdził, że łatwość do kreowania elegancji wyssał z mlekiem matki. Przedwojenny celebryta to przydomek, który można przypiąć tej postaci. Bodo był wartym uwagi kąskiem dla reklamodawców, którzy chcieli wykorzystać do swoich celów jego popularność. To dzięki jego sile przekazu zostały wylansowane tweedowe marynarki z luksusowego sklepu Old England. Bodo ubóstwiał buty marki Kielman, którą chwalił wniebogłosy. Z mojej strony muszę wspomnieć, że filozofia marki jest należycie pielęgnowana po dziś dzień. Wygląd Bodo nie był pretensjonalny lub wymuszony aktorską pasją, co tylko potwierdzało jego naturalność stylistyczną.

Charakterystyczna dla Bodo była również idealna ogolona twarz oraz ciemne, błyszczce i zaczesane do tyłu włosy. Ówczesna plotkarska Polska pasjonowała się jego życiem prywatnym, a szczególnie romansami, intrygującymi opinię publiczną. Szczególnym uczuciem darzył tahitańską tancerkę i pieśniarkę Reri, dla której specjalnie napisał scenariusz filmu ‘’Czarna Perła’’ wyreżyserowanego przez Michała Waszyńskiego. Romans z uroczą Tahitanką trwał zaledwie kilka miesięcy. Mówiono w kuluarach, że powodem było ponoć zamiłowanie damy do napojów wyskokowych i tego faktu Bodo nie mógł zdzierżyć.


eugeniusz-bodo-e1461635225776

Źródło: Gazeta dziennik

1-f-2058-10-800x800

Źródło: Filmoteka Narodowa


Komunistyczni oprawcy

Polska historia udowadnia, że postacie, które wzbogacały  kulturowo nasz naród nie mogły w dalszym etapie swojego życia zaznać smaku pełni wolności. Tak jest w przypadku mojego bohatera, którego żywot po wybuchu drugiej wojny światowej był wypełniony bezdusznym okrucieństwem.  We wrześniu 1939 roku Eugeniusz wyrusza do Kijowa, w którym to występuje w Sali kina Stylowy.  Od października 1939 roku staje się członkiem zespołu Teatru Miniatur, kierowanego przez Konrada Toma. Dzięki temu miał możliwość współpracy z kolegami, z którymi od początku lat dwudziestych pracował w warszawskich teatrzykach. Dosyć radykalne ustalenia sowieckich dygnitarzy spowodowały, że we Lwowie pozwolono na prowadzenie tylko dwóch teatrów oraz trzech orkiestr. Osoba o choć elementarnej wiedzy wie, że taki manewr zabija naród od środka pozbawiając go promowania rodzimej kultury. Cynizm sowiecki miał ukierunkowany cel stłamszenia tożsamości narodowej. Bodo był zdeterminowany, aby opuścić sowiecką Rosję licząc po cichu na wstawiennictwo szwajcarskiej ambasady i fakt posiadania wciąż paszportu tego kraju.

Ostatnie dwa lata życia Bodo są owiane wielką tajemnicą. Autorzy ‘’Polskiego Słownika Biograficznego’’ jeszcze w 1973 roku informowali o śmierci Bodo z rąk Niemców.  Przytaczane informacje były wyssane z palca. Aresztowany w 1941 roku przez NKWD jako cudzoziemiec, pod zarzutem szpiegostwa przetrzymywany był w moskiewskich więzieniach na Butyrkach. Nie ludzkie warunki w jakich był przetrzymywany spotęgowały depresje . Ostatnie zdjęcia odzwierciedlają człowieka, który stoi na skraju życia i śmierci. Eugeniusz Bodo zmarł podczas transportowania go do jednego z łagrów. Ciało do dziś dzień nie zostało odnalezione, gdyż zwłoki znalazły się w masowym grobie. Znamienny jest 18 października 1991 roku na podstawie artykułu 3. Ustawy Federacji Rosyjskiej o Rehabilitacji Ofiar Politycznych ‘’Żano-Bodo Eugeniusz Bogdan, syn Teodora, z zawodu aktor, reżyser’’ jak opisano go w NKWD –owskich kartotekach – doczekał się pełnej rehabilitacji.


Będę starał się, aby cyklicznie na łamach bloga, pojawiały się artykuły opisujące wyjątkowe postacie mające pozytywny wpływ na dzieje naszego narodu.

Zachęcam do pozostawienia komentarza.

Pozdrawiam.

Rafał


bodoeugeniusz

Źródło: E-teatr.pl

6
18 Komentarzy
  • Łukasz
    Grudzień 19, 2016

    Rafał czy masz zamiar na swoim blogu opisać Adolfa Dymszę? Uważam, że to człowiek o wielkim pokroju. Pomysł na wpis jest dobry.

    • Rafał
      Rafał
      Grudzień 19, 2016

      Łukasz,

      Przede wszystkim jestem ciekaw odbioru tego materiału. Jeśli będzie cieszył się dużą popularnością, to zagości u mnie na dłużej. Pozdrawiam!

  • Marcel
    Grudzień 19, 2016

    ”Dziadkowy pomysł” takie był moje odczucie przed przeczytaniem wpisu, ale wszystko uległo zmianie, gdy się z nim zapoznałem. Brakuje mi tylko większej uwagi skoncentrowanej na jego stylu, ale nie jest źle.

    • Rafał
      Rafał
      Grudzień 19, 2016

      Marcel,

      Cieszę się, że zaskoczenie jest pozytywne! Poruszyłem w artykule różne aspekty życia Bodo tak, aby przedstawić jego postać kompleksowo. Bodo był postacią niezwykle barwną. Pozdrawiam.

  • Bartosz Borczyk
    Grudzień 19, 2016

    Bardzo ciekawy wpis. Lubię takie opowieści, bo niosą ze sobą dawkę wiedzy, a tej nigdy dość 😉
    W ogóle fajny blog i tylko wpisy mogłyby być częściej 😉
    Pozdrawiam!

    • Rafał
      Rafał
      Grudzień 19, 2016

      Bartku,
      Cieszę się, że ta tematyka przypadła Ci do gustu. Zamysł wpisu jest cykliczny, więc myślę, że nie raz miło zaskoczę. Trudno jest mi pogodzić życie zawodowe z blogiem, ale w 2017 powinno się to radykalnie zmienić. Nowe artykuły będą często gościć na blogu. Pozdrawiam!

  • Zofia
    Grudzień 19, 2016

    Oby tylko mój mąż nie przeczytał tego artykułu, bo może wziąć wzorce kobieciarza z Bodo 😉 Panie Rafale, a może sesja w przedwojennym stylu?

    • Rafał
      Rafał
      Grudzień 19, 2016

      Mam kilka pomysłów, które z nowym rokiem będę wprowadzał w życie. Myślę tu także o sesji, która będzie przybliżać styl i klasę przedwojennej Polski. Pozdrawiam serdecznie 🙂

  • Jerzy
    Grudzień 20, 2016

    Mnie osobiście ta postać nigdy do siebie nie przekonała, ale sam pomysł na wpis jest interesujący. Czekam na stylizacje, bo ostatnio o nich zapomniałeś!

    • Rafał
      Rafał
      Grudzień 20, 2016

      Jerzy,

      Na początku stycznia opublikuje wpis stricte stylizacyjny z wykorzystaniem rzeczy, które zaprojektowałem w kolekcji ”Va Banque”. Planuje także przedstawić swobodniejszą wizję elegancji, więc będzie dla każdego coś miłego 🙂

  • Adam D.
    Grudzień 20, 2016

    Oglądając serial, który nie dawno był publikowany w telewizji odczuwałem, że nie przedstawia Bodo w należytym świetle. Bardzo dobrze, że w tym krótkim materiale zawarłeś najważniejsze kwestie.

    • Rafał
      Rafał
      Grudzień 20, 2016

      Bodo to temat rzeka, ale tak jak zauważyłeś chciałem, aby ten wpis zaintrygował szerszą grupę osób. Pozdrawiam!

  • Krystyna
    Grudzień 22, 2016

    Panie Rafale zdobył oświadczam, że ma Pan we mnie swoją sojuszniczkę 🙂 Bardzo podoba mi się styl prowadzenia bloga. Oby tylko elegancja wróciła na solony!

    • Rafał
      Rafał
      Grudzień 22, 2016

      Pani Krystyno,

      Ciesze się, że praca, którą wykonuje daje wiele przyjemności czytelnikom. Obiecuje większą aktywność w nadchodzącym 2017 roku 🙂

  • Joanna
    Grudzień 23, 2016

    Należy dodać, że symboliczny grób Eugeniusza Bodo znajduje się na warszawskich Powązkach.
    Mam lekki niedosyt po przeczytaniu artykułu. Wynika to ze zdystansowanej narracji autora. Ale ja przecież Boda uwielbiam i ten zarzut jest subuektywny 🙂 Wesołych Świąt.

    • Rafał
      Rafał
      Grudzień 23, 2016

      Szanowna Pani Joanno,

      Dziękując za komentarz zachęcam do częstszych odwiedzin mojego bloga 🙂 Życzę wesołych świąt!

  • Amadeusz
    Grudzień 30, 2016

    Nie ma się co oszukiwać, brak nam takich współczesnych elegantów, jakim w tamtych czasach był Eugeniusz Bodo. Ja uwielbiam męski styl i klasę, sam staram się ją zachowywać, ale to co widzę na dzisiejszych ulicach napawa mnie strachem. Dres albo rurki, ze skrajności w skrajność. Szkoda, tak wiele mężczyźni mają do zaproponowania.

    • Rafał
      Rafał
      Styczeń 1, 2017

      Amadeusz,

      Myślę, że w tej kategorii jest olbrzymi progres. Mężczyźni przełamują schematy, z którymi byli utożsamiani do tej pory. Uważam, że z historii należy czerpać jak najwięcej.Ot choćby całowanie kobiety w rękę nie jest objawem anachronizmu kulturowego lub tandety, a kultywowaniem wartości, które czynią nas mężczyzn dżentelmenami. Pozdrawiam!

Co myślisz?

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *